Negatieve gedachten, we hebben ze allemaal. Ze kunnen plotseling opkomen en je een gevoel van onzekerheid, twijfel of angst geven. Waarschijnlijk herken je het wel: die innerlijke stem die je vertelt dat je niet goed genoeg bent. Deze gedachten kunnen je tegenhouden. Maar jij hebt de keuze. Blijf je in deze negatieve gedachten hangen? Of kies je ervoor om ze los te laten?
In deze blog ontdek je wat negatieve gedachten zijn, waar ze vandaan komen en hoe je er op een gezonde manier mee kunt omgaan.
Wat zijn negatieve gedachten?
Negatieve gedachten zijn niet-helpende gedachten die vaak voortkomen uit angst, onzekerheid of bepaalde overtuigingen. Ze voelen misschien als waarheid maar het betekent niet dat ze kloppen. Toch kunnen ze je flink belemmeren in je dagelijkse leven.
Deze gedachten hebben vaak een kritische en negatieve toon. Ze kunnen je zelfvertrouwen verminderen, stress of angst oproepen, vooral in situaties waarin je je kwetsbaar voelt. Hierdoor kun je gaan twijfelen aan jezelf, situaties vermijden of jezelf onnodig veel druk opleggen.
Negatieve gedachten: voorbeelden
Hieronder zie je een paar voorbeelden van veel voorkomende negatieve gedachten. Grote kans dat je jezelf herkent in (een paar) van deze gedachten.
- Ik ben niet goed genoeg
- Het lukt me toch niet
- Wat zullen andere hier wel niet van denken
- Het wordt weer zo’n saaie week
- Ik maak altijd de verkeerde keuzes
- Ik heb altijd pech
- Ik ben niet slim genoeg
- Alles wat ik probeer, mislukt toch
Deze gedachten kunnen ongemerkt in je hoofd blijven hangen. Hoe vaker je deze gedachten herhaalt, hoe meer je er in gaat geloven. En dit heeft invloed op hoe je je voelt en uiteindelijk ook hoe je je gedraagt.
Maar het goede nieuws is: je hebt zelf de kracht om deze negatieve gedachten aan te pakken! Je kunt negatieve gedachten leren herkennen en ze dan loslaten of ombuigen naar positieve gedachten.
Waar komen negatieve gedachten vandaan?
Je brein is van nature gefocust op gevaar en risico’s. Dit komt nog voort uit onze oerinstincten. Overleven is prioriteit nummer 1 van het brein. Daarom denk je sneller aan wat er mis kan gaan of waarom iets niet zal lukken, dan aan waarom alles goed gaat. Dat is komt dus vanuit je oeroude basisinstelling.
Je brein scant je omgeving op bedreigingen waardoor negatieve gedachten sneller en vaker opkomen dan positieve.
Daarnaast kunnen negatieve gedachten voortkomen uit;
- Je opvoeding en je omgeving
- Trauma’s of ervaringen
- Je zelfbeeld
- Stress en overprikkeling
Dit alles zorgt ervoor dat negatieve gedachten vaak automatisch opkomen, maar dat betekent niet dat je eraan vastzit.
Wil je begrijpen waarom je brein op deze manier werkt en, belangrijker nog, hoe je het kunt veranderen? In mijn E-book Mind & Mindset en mijn werkboek Level Up your Life leg ik je precies uit hoe je negatieve gedachten doorbreekt en een sterke, positieve mindset ontwikkelt. Dit is kennis die iedereen zou moeten hebben!
Omgaan met negatieve gedachten
Omgaan met negatieve gedachten kan soms lastig lijken, maar uiteindelijk bepaal jij zelf wat je ermee doet. Je hebt de kracht om je brein te trainen en je gedachten in een positievere richting te sturen.
Wanneer je merkt dat negatieve gedachten opkomen, kun je bewust kiezen hoe je ermee omgaat. Er zijn verschillende strategieën die je kunt toepassen om jezelf hier niet in mee te laten slepen, namelijk:
Loslaten van negatieve gedachten
Negatieve gedachten kunnen je het gevoel geven dat je vastzit. Soms lijken ze zich eindeloos te herhalen, waardoor je overweldigd raakt of zelfs gaat geloven dat ze de waarheid zijn. Maar in werkelijkheid zijn deze gedachten vaak een reflectie van angst, onzekerheid of oude overtuigingen, niet de realiteit.
Het belangrijkste om te onthouden is: jij bent niet je gedachten. Je hebt ze, maar ze bepalen niet wie je bent. Je kunt leren om ze te observeren en los te laten, zodat ze minder grip op je krijgen.
Hoe laat je deze gedachten dan los?
Met de volgende stappen kun je negatieve gedachten stoppen, loslaten en ruimte maken voor gedachten die je wél verder helpen.
Stap 1. Word je bewust van je gedachten
Merk op wat je nu eigenlijk allemaal denkt. Stel jezelf dan de vraag; zijn deze gedachten echt waar? Helpt deze gedachte mij verder?
Stap 2. Neem afstand
Als je merkt dat deze gedachten je niet verder helpen, neem dan afstand van die gedachten. Dit kun je doen door je gedachten voor je te zien als een wolk. Zie de gedachten nu voorbij drijven zodat er blauwe lucht verschijnt.
Sommige gedachten gaan over dingen waar je geen invloed op hebt. Laat ze los en accepteer dat je niet alles kunt controleren. Je kunt erover piekeren, maar het verandert niets aan de situatie. Richt je energie op wat je wél kunt beïnvloeden, zoals je acties, je mindset en de manier waarop je reageert op situaties.
Stap 3. Verander je focus
In plaats van te blijven hangen in negatieve gedachten, richt je je aandacht op iets anders, iets positiefs. Dit kan een positieve gedachte zijn, je ademhaling of een leuke herinnering. Dit verandert meteen je gevoel.
Door deze stappen regelmatig toe te passen, train je je brein om negatieve gedachten sneller los te laten en bewuster te kiezen voor gedachten die je energie geven in plaats van wegnemen.
Negatieve gedachten ombuigen
Je kunt negatieve gedachten ook ombuigen naar positieve. Waar loslaten helpt om afstand te nemen, helpt ombuigen je om je perspectief te veranderen en jezelf een nieuwe, helpende gedachte aan te leren.
Door je negatieve gedachten actief om te buigen, stap je uit de vicieuze cirkel van negatief denken en creëer je ruimte voor groei en positiviteit.
Hier zie je een paar voorbeelden van negatieve gedachten ombuigen:
Van negatieve gedachte naar positieve gedachte
Ik kan dit niet -> Ik kan dit leren
Ik faal altijd -> Elke fout brengt me dichter bij succes
Wat als het misgaat? -> Wat als het wél lukt?
Ik heb altijd pech -> Ik heb invloed op mijn mindset en mijn keuzes
Het is te laat om te beginnen -> Het is nooit te laat om ergens aan te beginnen
Deze voorbeelden laten duidelijk zien dat je altijd een keuze hebt in hoe je denkt. Door je focus te verleggen van beperkingen naar mogelijkheden, verander je niet alleen je gedachten maar ook hoe je je voelt en hoe je je uiteindelijk gedraagt.
Gevolgen van negatief denken
Negatieve gedachten zijn normaal, iedereen heeft ze. Maar wanneer ze de overhand nemen kan dit grote invloed hebben op je mentale gezondheid en hoe je je dagelijks voelt. Negatief denken zorgt namelijk vrijwel altijd voor een negatief gevoel. Het kan zorgen voor meer stress, angst of onzekerheid. Je zelfvertrouwen kan verminderen, je kunt uitstelgedrag ervaren of minder energie hebben.
Verschillende onderzoeken tonen zelfs aan dat aanhoudend negatief denken kan bijdragen aan angststoornissen en depressie. Wat begint als een terugkerende gedachte, kan zich ontwikkelen tot een patroon dat je belemmert in je groei en geluk.
Daarom is het heel belangrijk om bewust om te gaan met je gedachten. Als je dit goed doet, kun je meer rust, zelfvertrouwen en positiviteit in je leven brengen. Jij hebt de regie over je mindset!
Negatieve gedachten aanpakken
Het is tijd om de controle te pakken! Bestel nu mijn Mind & Mindset E-book zodat jij begrijpt waar je gedachten vandaan komen.
Wil je direct aan de slag en echt verandering creëren? Met het Level Up your Life werkboek krijg je praktische tools om je gedachten te doorbreken en je mindset te versterken.
LITERATUUR
Quoidbach, J., Mikolajczak, M., & Gross, J. J. (2019). Negative emotions and mental health: The role of emotion regulation. BMC Psychiatry, 19, 242. https://doi.org/10.1186/s12888-019-2423-x
